Samenwerken betekent niet: alles samen doen
Çelik: ‘In het kader van de woningbouwopgave moeten in 2030 in Stappegoor 1.900 nieuwe woningen staan, waarvan we er nu 700 gerealiseerd hebben. De opgave is om de leefbaarheid en de samenhang verder te vergroten in een gebied dat lange tijd een zeer gesloten karakter had. Door de komst van nieuwe woningen is dat al sterk verbeterd, maar in het weekend blijft het nog stil. Dat heeft onder andere te maken met een onderwijscampus die zich hier bevindt. Doordeweeks is het druk met studenten, maar in het weekend kan je er een kanon afschieten. Ook de Willem IIkazerne, die niet meer als zodanig in gebruik is, zorgt voor het afgesloten gevoel.’
Out of the box
Leijten: ‘En dan heb je ook nog het Willem II-stadion. Daar is het alleen levendig rondom voetbalevenementen. Ruim twintig jaar ontwikkelen wij dit gebied al, samen met onze partner Synchroon. Naast het grootste deel van de 1.900 woningen die er gerealiseerd worden, is er ook grootschalig geïnvesteerd in voorzieningen, infrastructuur en openbare ruimte. We creëren hier samen een compleet stuk stad.’
Çelik: ‘Precies. De inrichting van het gebied liet te wensen over. Behalve die dominante en gesloten gebouwen is er weinig groen, maar er zijn juist wel veel auto’s. Dus als je van Stappegoor een aantrekkelijk en leefbaar gebied wilt maken, waar het ook goed wonen is, was verandering noodzakelijk. Het behouden van de historie van het gebied was een belangrijk uitgangspunt voor ons. Dus de oude gebouwen en de oude bomen moesten blijven. Tegelijkertijd wilden we het gebied een eigen karakter geven. Dan kom je de nodige knelpunten tegen en is het fijn als je een partner hebt die in staat is om out of the box te denken.’
Het is fijn als je een partner hebt die in staat is om out of the box te denken
Samen tot één gedragen aanpak
Leijten: ‘Belangrijk is om bij zo’n langlopende samenwerking een visie op zo’n gebied te ontwikkelen en dan vanuit dat gezamenlijke vertrekpunt oplossingen te bedenken. Dan moeten beide partijen natuurlijk wel openstaan voor andere ideeën en voor oplossingen die je niet zelf bedacht hebt. Ik denk dat wij daar beiden toe in staat zijn. Dat is het mooie aan deze publiek-private samenwerking. Je benut elkaars perspectieven en komt samen tot één gedragen aanpak. Neem bijvoorbeeld de atletiekbaan.’
Çelik: ‘Ja, die atletiekbaan is een langlopend dossier in de Tilburgse politiek. Door de woningbouw zou het voortbestaan van de baan in gevaar komen, omdat er op de oorspronkelijke locatie geen ruimte meer was voor zowel woningen als sportvoorzieningen. Om te voorkomen dat de woningen op de baan zelf terecht zouden komen, moest die baan verplaatst worden. We hebben twee keer een verkenning gedaan, maar er werd geen enkele goede plek gevonden. Bij de derde poging zijn we door BPD gewezen op een aantal mogelijkheden.’
Leijten: ‘De continuïteit van de atletiekvereniging stond onder druk. Om een baan als NK-waardig aan te merken, móet er een hek omheen. Dan heb je wel groen, maar door dat hek krijgt het groen geen publieke functie, terwijl je dat juist wel wilt. De oplossing lag uiteindelijk in de verplaatsing van een nabijgelegen tuincentrum. Zo ontstond er ruimte voor de nieuwe atletiekbaan en ontstond in het hart van de onderwijscampus een sportcomplex, met ook nog eens een professionele baan met kantine, kleedkamers en opslagruimte.’
Çelik: ‘En de oude atletiekbaan wordt een groen park, met verwijzingen naar de oude baan. Iedereen blij.’
Gedeelde ambitie en visie
Leijten: ‘De gemeente Tilburg is al twee keer door PropertyNL uitgeroepen tot ontwikkelgemeente van het jaar. Wij herkennen onszelf in de ambities van de gemeente. Die gedeelde ambitie en visie zijn wat mij betreft een essentiële voorwaarde in deze PPS. Dat betekent dat je allebei transparant moet zijn over je belangen en je doelen. Die moet je in elkaar herkennen en erkennen. En die belangen en doelen zijn niet altijd dezelfde, maar ze kunnen heel goed naast elkaar bestaan.’
Çelik: ‘Klopt. Wij hebben een woningbouwopgave, we willen de stad verdichten en betaalbare huurwoningen realiseren. Parkeerruimte is daarbij cruciaal. Je kunt wel huizen bouwen, maar als niemand er met zijn auto kan komen, schiet je er niks mee op. Dus wij bouwen vijftien tot twintig ondergrondse parkeervoorzieningen. Aanvullend kunnen ontwikkelaars daar woningen ontwikkelen. Wij realiseren onze woningbouwopgave en zij hun verkoopdoel. Het zijn verschillende doelen, maar met een gezamenlijk belang: een leefbare, goed bereikbare wijk.
Leijten: ‘Dat klopt, alleen voor BPD is gebiedsontwikkeling méér dan woningbouw alleen. Wij investeren in duurzame, toekomstbestendige wijken die generatieslang een goede plek bieden om te wonen. We kijken niet alleen naar het rendement, maar ook naar de maatschappelijke waarde van een gebied. Denk aan de kwaliteit van de openbare ruimte, sociale samenhang en voorzieningen die bijdragen aan het dagelijks leven van bewoners. Die langetermijnvisie is voor ons essentieel.
De ritssluiting
Çelik: ‘Voor ons als gemeente is aanspreekbaarheid een belangrijke voorwaarde in de samenwerking. Je moet bij elkaar terechtkunnen voor onverwachte zaken of dingen die niet goed gaan. Niet alleen op projectniveau, maar ook voor andere dingen die spelen in de gemeente. Dan ben je volwaardige partners.’
Leijten: ‘Vanuit BPD zijn we op alle niveaus voortdurend in overleg met de gemeente. We noemen het ook wel “de ritssluiting”. We vullen elkaar aan en op.’
Çelik: ‘Ook omdat we elkaars rol respecteren en wederzijds begrip hebben. Dus BPD zal moeten begrijpen dat plannen ook een vergunningstraject moeten afleggen en zulke trajecten moet je natuurlijk formeel doorlopen.’
Leijten: ‘Je moet daar zelfs frequent over spreken, anders kan een plotselinge teleurstelling op de loer liggen. Je wilt natuurlijk voorkomen dat je in het vuur van de samenwerking een procedure over het hoofd ziet.’
Çelik: ‘En daarom vind ik het prettig dat wij elkaar blijven informeren over het proces en de kritische momenten daarin.’
Het draait ook om het benutten van elkaars kracht
Juiste mensen aan tafel
Leijten: ‘Een wethouder moet soms een raad overtuigen en daar kunnen wij partners in zijn. Dus ja, de relationele kant in een dergelijke samenwerking is van groot belang.Maar je moet dat belang ook niet overdrijven: zo klinkt het bijna als vriendschap, maar de verhouding is natuurlijk wel gewoon zakelijk.’
Çelik: ‘Precies. Uiteindelijk moet in de samenwerking ook de – zakelijke – basishygiëne gewoon op orde zijn. Je zoekt in een partner ook ervaring, fi nanciële stabiliteit, marktkennis. En continuïteit.’
Leijten: ‘Eens. En samenwerken betekent niet: alles samen doen. Het gaat om een duidelijke rolverdeling, vertrouwen en het benutten van elkaars kracht. Van Stappegoor leren we dat juist die combinatie het verschil maakt. Dat is een les die we meenemen naar toekomstige samenwerkingen tussen publiek en privaat.’
