‘Het begint altijd bij de mensen in de buurt’

Of het nu gaat om nieuwbouw of het vernieuwen van bestaande wijken, er spelen altijd verschillende belangen mee. Hoe zorg je ervoor dat die een goede plek krijgen in een nieuwe ontwikkeling? Zorgvuldige participatie is daarbij onmisbaar. Bovendien kan input uit de omgeving plannen versterken en verbeteren. Een goed participatieplan draagt bij aan het best mogelijke plan. Expert Esther Nouws deelt haar visie op dit vraagstuk.
  • Publicatiedatum: 8 juni 2026
  • Auteur: Joost Zonneveld
  • Gerelateerde pagina: BPD Magazine #25

‘Voor mij is samenwerking organiseren het uitgangspunt bij participatie. Of het nu om de energietransitie of verstedelijking gaat, steeds gaat het om een verandering in de achtertuin van mensen die al ergens wonen, in hun woonomgeving. Het is dus belangrijk om eerst te luisteren en goed in beeld te krijgen om wat voor plek het gaat. Waar bijvoorbeeld verdichting moet plaatsvinden. Maar ook wat er speelt in de omgeving en wat de behoeft e van de bewoners is. Het begint altijd bij de mensen in de buurt. Hun ideeën, belangen en wensen combineren we met de opgaven die er liggen met de gedachte om elkaar te gaan versterken.'

Esther Nouws Participatie Bpd Bouwfonds Gebiedsontwikkeling
Esther Nouws is een procesmanager die zich richt op gebiedsontwikkeling en participatie. Zij is partner bij Kickstad, een bureau dat zich beweegt op het snijvlak van transities, gebiedsontwikkeling en participatie.
Ideeën van toeschouwers

'De ambitie om snel veel woningen te bouwen kan botsen met de leefwereld van de mensen die op een plek wonen. Daarom is het belangrijk om participatie heel vroeg, of eigenlijk meteen, te starten. Bij de start van ieder participatietraject heb je te maken met verschillende doelgroepen. Bewoners die zich laten horen en goed op de hoogte zijn, noemen wij de “kenners”. De grootste groep bewoners (90 procent) bestaat uit “toeschouwers”. Die groep is veel moeilijker te bereiken, terwijl we wel hun ideeën en wensen willen horen. In Tilburg-Noord, een aandachtswijk, wilden wij samen met de gemeente weten hoe bewoners naar de toekomst van hun wijk kijken als die verdicht wordt en wat zij daar graag anders willen. Om de toeschouwers te bereiken hebben we de participatie anders aangepakt en zoveel mogelijk gebruikgemaakt van sleutelfiguren in de wijk. Deze “bekende gezichten” hebben we onder meer een korte training gegeven om zo de juiste vragen in hun netwerk te stellen. Wij hadden dat als buitenstaanders nooit zo effectief en goed kunnen doen. Bovendien hebben we op deze manier in het bestaande netwerk in de wijk geïnvesteerd. We willen niet alleen iets ophalen.' 

Aanknopingspunten

'Uit het traject bleek dat bewoners wel openstaan voor meer woningen in de wijk, maar ook dat zij op het gebied van voorzieningen specifieke wensen hebben. Dat biedt aanknopingspunten om de wijk te vernieuwen, zowel voor nieuwe als voor bestaande bewoners. Vervolgens is het van belang dat de inbreng van de bewoners terug te vinden is in de plannen die voor de wijk worden gemaakt. Niet alles zal mogelijk zijn, maar het is wel heel belangrijk om duidelijk te beargumenteren waar hun inbreng wel of niet landt en de mensen tijdens het hele proces daarin mee te nemen. Ik geloof zelf heel erg in het samenwerken aan opgaven en doen wat je belooft . Dan bouw je aan vertrouwen.’

BPD Magazine ontvangen?

Dit artikel verscheen in BPD Magazine. De volgende editie kosteloos op uw deurmat ontvangen?