Samen drinkwater besparen

Na het stikstofdossier wordt het wel eens hét grote onderwerp voor de komende jaren genoemd: de beschikbaarheid van drinkwater. Om het vraagstuk letterlijk en figuurlijk aan de bron aan te pakken, maken BPD en Rabobank werk van drinkwaterbesparing. In de gemeente Schagen worden nieuwe ervaringen opgedaan en vervolgens doorgegeven, zo maken ontwikkelaar Corine Dikkers en adviseur Milieu en Omgevingskwaliteit Constantijn Blom duidelijk. ‘We moeten dit echt als een systeemopgave aanpakken.’
  • Publicatiedatum: 20 mei 2026
  • Auteur: Kees de Graaf

Het is snel gegaan met de aandacht voor drinkwater, zo geeft Constantijn Blom bij het begin van het gesprek aan. ‘Enkele jaren geleden trokken de drinkwaterbedrijven aan de bel: zij konden de levering van drinkwater niet meer garanderen zonder ingrijpende maatregelen. Meerdere ontwikkelingen kwamen daarbij samen: economische groei, de bevolkingsontwikkeling, de vraag naar nieuwe woningen. Naast de vraagkant speelt ook het aanbod van water mee: de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater, klimaatverandering, drogere zomers.’ De opsomming maakt gelijk al duidelijk dat we hier met een complex vraagstuk te maken hebben. BPD haakte al snel aan op het vraagstuk, aldus Blom: ‘We zijn aangesloten bij de Bouwtafel Waterzuinige Wijken om, samen met onder andere de provincie Gelderland en drinkwaterbedrijf Vitens, te kijken welke rol nieuwbouw kan spelen in het beperken van de drinkwatervraag.’

Biobased Drinkwaterbesparing Kiem Van Skagen Bpd Bouwfonds Gebiedsontwikkeling
In Kiem van Skagen worden 32 woningen voorzien van drinkwaterbesparende installaties. Regenwater kan daardoor gebruikt worden voor toiletspoeling of wasmachinegebruik.
Inzet op hele keten

Sinds september 2025 is er dan het initiatief van Rabobank en BPD om nieuwbouwwoningen te gaan realiseren met biobased materialen en drinkwaterbesparende maatregelen. De bank stelt daar de komende jaren 100 miljoen euro voor beschikbaar. Met dit initiatief willen Rabobank en BPD het gebruik van milieuvriendelijke bouwmaterialen en drinkwaterbesparende technieken in de gebouwde omgeving stimuleren en zo bijdragen aan het verminderen van de CO2-uitstoot en een verlaging van het drinkwaterverbruik. De inzet is nadrukkelijk gericht op de hele ‘keten’ die met deze vraagstukken bezig is. Terecht, zo meent Corine Dikkers: ‘Zeker bij drinkwater gaat het om een systeemopgave: van hoe we Nederland op watergebied inrichten, via de kwaliteit van het water tot en met hoeveel consumenten uiteindelijk verbruiken. BPD kan niet aan alle knoppen draaien, maar bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden liggen er zeker goede kansen.’ Blom: ‘Huishoudens in Nederland zijn verantwoordelijk voor 70 procent van het drinkwatergebruik. Dus een kleine besparing kan daar al snel een behoorlijke impact hebben.’

Direct resultaat

Een breinbreker in dit verband is wel dat in Nederland de prijs van drinkwater laag is. Daarmee zijn investeringen in besparende maatregelen lastig terug te verdienen. Dikkers: ‘Bij zonnepanelen is het duidelijk: daar worden de investeringen op een gegeven moment terugverdiend. Bij water is dat veel lastiger. In andere landen wordt daar overigens anders mee omgegaan: in België bijvoorbeeld gaan mensen een hoger tarief betalen naarmate ze meer verbruiken. Dat geeft gelijk een prikkel om zuiniger met drinkwater om te gaan.’ Hoe wil BPD dan toch zijn bijdrage leveren aan het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing, dat inzet op een verlaging per persoon per dag van 128 naar 100 liter? Dikkers: ‘Onze insteek is dat we waterbesparende systemen in de woningen integreren, maar ook kijken naar collectieve oplossingen die resulteren in minder drinkwaterverbruik. Waarom zouden we drinkwater gebruiken terwijl we ook regenwater kunnen gebruiken voor toiletspoeling of het wasmachinegebruik?’

Beproefde technieken

Bij het project ‘Kiem van Skagen’ (een gebiedsontwikkeling van ruim 700 woningen in de gemeente Schagen) wordt het initiatief in de praktijk gebracht: 25 woningen worden voorzien van drinkwaterbesparende installaties. Dikkers: ‘Het mooie van dit initiatief is dat we beproefde technieken kunnen gaan toepassen, zonder dat we de meerkosten in de kostprijs van de woningen hoeven door te berekenen. Daar ligt wat ons betreft het momentum: doen, zelf aan de slag gaan en vervolgens ervan leren en opschalen waardoor de meerkosten lager kunnen worden.’ Blom valt bij: ‘Op de systemen die we bij de Kiem van Skagen toepassen, op basis van een soort grote regenton waarmee we 7,5 kuub regenwater kunnen opslaan, mogen volgens de huidige regelgeving de toiletspoeling, wasmachine en tuinkraan aangesloten worden. Door het toilet door te spoelen met regenwater bespaar je gemiddeld al 30 liter drinkwater per bewoner per dag. De wasmachine is met gemiddeld 17,5 liter drinkwater per bewoner per dag ook een grote verbruiker. Alle besparingen helpen! Zo kan nagenoeg al het sanitair in onze woningen waterbesparend zijn. Dat leidt cumulatief tot een flinke drinkwaterbesparing’.

Kennisontwikkeling

De aanpak in Schagen krijgt, passend bij de opgave, vorm in teamverband. Dikkers: ‘Met het bouwbedrijf en de leverancier werken we nauw samen. Ook de gemeente Schagen heeft ambities op dit terrein en kijkt graag mee. Het is voor ons allemaal nieuw: iedereen moet zich willen verdiepen in dit vraagstuk.’ Waarbij het wat haar betreft zeker niet alleen om de techniek gaat: ‘Uiteindelijk zullen we ook politiek-maatschappelijk hier met elkaar iets van moeten vinden. Wat is de werkelijke prijs van water, als we dat integraal gaan berekenen, door de hele keten heen?’ Het project in Schagen draagt hopelijk bij aan de kennisontwikkeling, zo sluit Blom af: ‘Het watervraagstuk verschilt weliswaar per regio maar ik verwacht zeker dat op meer plekken in Nederland ontwikkelaars met de uitkomsten straks geholpen worden. Wij spelen daar als BPD graag een faciliterende rol in, dus zoek ons gerust op.’

BPD Magazine ontvangen?

Dit artikel verscheen in BPD Magazine. De volgende editie kosteloos op uw deurmat ontvangen?