Maak de cirkel rond
‘Circulair denken en doen, dat raakt de kern van wat Friesland in de toekomst wil zijn. We zullen zuinig moeten omgaan met water, met grondstoffen en bouwmaterialen, maar ook met de bodem. Eeuwenlang heeft die Friesland veel goeds gebracht, maar door de huidige intensieve landbouw wordt hij te zwaar belast. De oplossing ligt in circulariteit. Hergebruiken wat kan. Duurzaamheid. De kringloop sluiten.’ ‘Dat kan ook op het gebied van ontwikkelen en bouwen. Leeuwarden heeft een grote woningbouwopgave. In de komende jaren moeten tussen de 10.000 en 15.000 woningen worden gebouwd. De meeste daarvan binnenstedelijk, bijvoorbeeld in het Spoordok dat bij het station ligt. In die nieuwe gebiedsontwikkeling, met een horizon tot 2040, is de aandacht helemaal gericht op zuinig omgaan met water, bouwmaterialen en energie.
Verblijfsplek
De gemeente speelt daarbij een belangrijke rol. Wij hebben het plan gemaakt. Maar we kunnen het niet alleen. We bezitten ook niet alle grond. Over de business case praten we dus ook met het Rijk en andere partijen. Een aantal duurzame ontwikkelaars, waaronder BPD, komt aan boord. Ik zeg duurzame ontwikkelaars, want ook in dit project staat circulariteit voorop. Trouwens: ook in de bestaande stad maken we werk van duurzaamheid. Als je nu door Leeuwarden loopt, zie je klimaatbeleid in uitvoering. Stenen gaan eruit, groen komt erin. De binnenstad is een plek waar je in de eerste plaats verblijft. Mobiliteit komt op de tweede plaats. Er komt steeds meer ruimte voor de voetganger, de fiets en de fietsenstalling. Daarvoor is helder beleid geformuleerd.’ ‘Mijn indruk is dat veel ondernemingen hierin heel ver zijn. Soms zelfs verder dan de overheid. Het maakt ook veel positieve energie los. Een typisch Fries bedrijf als Bouwgroep Dijkstra Draisma richt zich op innovatie, circulariteit, industrieel bouwen. Veel bouwbedrijven willen zelf stappen zetten op dit gebied. Duurzaamheid is de toekomst, klimaatverandering dwingt ons daartoe. Daar zal één Amerikaanse president niets aan veranderen. Je zag hetzelfde gebeuren in 2018, toen Leeuwarden culturele hoofdstad werd. Aanvankelijk was er scepsis, later werd iedereen enthousiast.
Richting
Aan ons als overheid de taak om ervoor te zorgen dat dit mogelijk wordt. Dat gemeentelijke en andere regels behulpzaam zijn, en niet hinderlijk. Zeker nu dit gedachtengoed breed wordt gedragen, moeten we durven kiezen. Duidelijkheid scheppen, allereerst, over stikstofregels. Als we op dat gebied geen keuzes maken, is er geen toekomst. Ondernemers, of het nu boeren of bouwbedrijven zijn, hebben grote behoefte aan duidelijkheid. Daarom heb ik ook mijn essay geschreven, om Friesland én de politiek met de neus op de feiten te drukken. We zien dat het anders kan, ontwikkelaars zien dat, boeren ook. Als ik met jonge boeren spreek, stel ik vast dat ze echt wel meewillen in een nieuwe, circulaire richting. Maar duidelijkheid is dringend gewenst. We krijgen vragen als: hoe moet dat dan, met het verbouwen van vlas of andere biomassa als circulair bouwmateriaal? Wordt dat de toekomst? Er is richting nodig. We hebben te maken met vergrijzing en ontgroening. Onze toekomst staat op het spel. Vanouds trekken mensen uit Friesland weg. Maar ik vind dat jongeren hier een toekomst moeten kunnen vinden. Deze provincie heeft veel te bieden: rust en ruimte. Brede welvaart. Het worden bepalende decennia, en daarvoor moeten we nu de basis leggen.’
Dit interview verscheen in het ESG Impact Report BPD 2025. Hierin staan de resultaten over 2025 en laten we zien hoe onze gebiedsontwikkelingen niet alleen bijdragen aan verduurzaming, maar ook aan sociale cohesie en aan wonen betaalbaar en bereikbaar maken. Naast Sybrand Buma vroegen we ook Mohamed Baba (bestuursvoorzitter Haag Wonen), Daniëlle de Nijs (algemeen directeur van De Nijs bouw en ontwikkeling) en Sebastian Althoff (hoofd Stadsontwikkeling gemeente Koblenz) naar hun visie op ESG en de woningbouwopgave.
