‘Dit probleem moeten we samen oplossen’

Aan de ene kant sluit de overheid in 2019 woondeals met de regio’s om de woningbouwproductie te versnellen. Aan de andere kant gaat die versnelling hetzelfde jaar deels de mist in door een besluit van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het laat zien dat we ruimtelijke ordening integraal en op hogere schaal moeten benaderen, zegt Desirée Uitzetter, directeur Gebiedsontwikkeling bij BPD.

‘Het is volkomen terecht dat we natuurgebieden in Nederland zo goed mogelijk beschermen, en dat het hoogste rechtsorgaan, de onafhankelijke Raad van State, toetst of we daar goed rekening mee houden in onze wetgeving.’ Dat wil Desirée Uitzetter als eerste gezegd hebben. ‘Met het Programma Aanpak Stikstof, van kracht sinds 2015, leek de compensatie van bouwactiviteiten voor het milieu goed te zijn geregeld. De hoogste rechter heeft anders geoordeeld. Dat respecteren wij.’

Maar dit besluit legt wel pijnlijk bloot waar het in Nederland aan ontbreekt, voegt ze eraan toe. ‘Iedereen beklemtoont al jaren hoe belangrijk integraal werken is, maar toch worden landbouw, natuur, woningbouw en verkeer en vervoer nog steeds apart van elkaar benaderd. Nadenken over Nederland op een hoger, strategisch niveau ontbreekt. Dat wreekt zich nu in dit besluit. Het raakt prompt allerlei projecten in de infrastructuur, de landbouw en de gebiedsontwikkeling.’

BPD Desirée Uitzetter
Desirée Uitzetter is directeur Gebiedsontwikkeling bij BPD en voorzitter van brancheorganisatie NEPROM
Woningbouw onevenredig zwaar getroffen
De maatregel raakt allereerst agrarische bedrijven, waar de stikstofuitstoot (van intensieve landbouw, met name veeteelt) het hoogst is. Een veehouder met uitbreidingsplannen kan zijn natuurvergunning op dit moment eigenlijk wel vergeten. Maar ook de woningbouw wordt getroffen, omdat alle bestemmingsplannen worden aangehouden. Onevenredig zwaar, vindt Uitzetter. ‘De stikstofuitstoot als gevolg van bouwen en wonen is relatief klein. Toch zijn de gevolgen enorm. In bepaalde regio’s worden alle projecten geraakt. Dat is een signaal dat het anders moet. Voor een betrekkelijk kleine speler in dit dossier heeft dit onevenredig grote gevolgen. En dat terwijl de woningbouwopgave groot is en we ons maatschappelijk gezien geen verdere vertraging van de woningbouw kunnen veroorloven.’
BPD neemt inmiddels als grootste, landelijk opererende gebiedsontwikkelaar deel aan het overleg op rijksniveau, samen met brancheorganisatie NEPROM. ‘We hebben daardoor goed zicht op wat er gebeurt. Wij delen graag de kennis die we opdoen met onze partners, en we werken actief mee om oplossingen te vinden. Bij het ministerie van Binnenlandse Zaken heb ik al aangegeven dat de sector snel duidelijkheid verwacht. Ik doe hier nog eens een oproep om die duidelijkheid ook snel te verschaffen.’
De stikstofuitstoot als gevolg van bouwen en wonen is relatief klein. Toch zijn de gevolgen enorm
Bpd Desirée Uitzetter
Desirée Uitzetter
Directeur Gebiedsontwikkeling bij BPD
Mail Desirée Uitzetter

Kennis van ontwikkelaars

Ziet ze zelf een oplossing? Uitzetter: ‘We zullen dit fundamenteel moeten verhelpen. Of, als het niet anders kan, wetenschappelijk-juridisch goed moeten onderbouwen hoe bouwprojecten toch kunnen doorgaan.’ Ze roept de overheid op de kennis van ontwikkelaars te gebruiken: ‘De sector heeft zoveel ideeën! Soms kun je bijvoorbeeld natuur toevoegen in een bouwproject. We kunnen onze creativiteit inzetten, we denken in ieder geval graag mee.’ Ze verwijst naar de NEPROM-visie ‘Thuis in de toekomst’ en het vervolg daarop. Daarin verkennen ontwikkelaars samen met natuurorganisaties, OV-partners, gemeenten en wetenschappers hoe verstedelijking en investeringen op regionale schaal goed zouden kunnen worden geleid de komende decennia.

Tijd voor nieuwe oplossingen

Dit probleem is dus oplosbaar, maar niet door één partij, zegt Uitzetter. ‘De betrokken departementen zijn nu samen aan zet. Gelukkig heeft Nederland ook een historie van originele oplossingen. Denk maar aan de regeling Ruimte voor ruimte, waar in ruil voor de sloop van kassen of agrarische bedrijfsgebouwen in het buitengebied elders binnen de gemeente woningbouw mogelijk was. Of dat soort businesscases in de huidige tijd, met oplopende bouw- en grondkosten, haalbaar zijn, vraag ik mij af, maar een goed voorbeeld is het wel. Het is tijd voor nieuwe oplossingen.’

Op de hoogte blijven van ons werk?