Out of the box denken is zo vreemd nog niet

Hoe ziet onze leefomgeving er over dertig jaar uit? Met een speciale onderzoeksmethode genaamd probing brengen onderzoekers verschillende toekomstscenario’s in kaart. En die blijken soms zo gek nog niet.

Naar alle artikelen

Twitter LinkedIn Facebook Mail

Wat als straks meer dan negentig procent van de Nederlanders in steden wil wonen? En wat als die stad zich gedraagt als een groot bedrijf dat mensen laat solliciteren om er te mogen wonen? Het zijn uitdagende gedachten, waarvan het maar de vraag is of ze ooit werkelijkheid worden. Volgens Hans Robertus, partner bij World Design Forum en een van de bedenkers van de methodiek, is dat echter niet de belangrijkste vraag. “Het doel van probing is om te zien hoe mensen reageren op soms controversiële stellingen over de toekomst. Op die manier is het mogelijk een beeld te krijgen hoe zij zich de wereld van morgen voorstellen en welke waarden daarbij voor hen belangrijk zijn.”

Verrassende inzichten

Probing werkt kort gezegd als volgt. Een groep bestaande uit bijvoorbeeld gebiedsontwikkelaars, architecten, beleidsmedewerkers ruimtelijk ordening, ondersteund door een multidisciplinair team van experts, agendeert een aantal thema's dat bijvoorbeeld met de toekomst van de stad te maken heeft. Vervolgens worden op basis daarvan provocatieve toekomstscenario's uitgewerkt, dat zijn de probes. “Het gaat bij probing om toekomstsituaties die los staan van de werkelijkheid van vandaag, maar die ook niet volledig onvoorstelbaar zijn,” legt Robertus uit. “Het zijn de reacties van mensen, bijvoorbeeld gewoon mensen op straat, die vaak verrassende inzichten opleveren.”

Genuanceerder beeld

“Veel mensen vinden het in eerste instantie misschien geen goed idee dat je moet solliciteren om ergens te wonen en dat je twee keer per jaar een beoordelingsgesprek krijgt. Maar als daar iets aantrekkelijks tegenover staat, dan ontstaat een veel genuanceerder beeld.” Robertus noemt een ander voorbeeld waarbij gekeken wordt hoe we efficiënter met de ruimte in de stad kunnen omgaan. “Je zou een huis dat overdag niet gebruikt wordt, tijdelijk als huisartsenpraktijk of voor iets anders kunnen gebruiken. Veel mensen moeten daar in eerste instantie niet aan denken, maar als dat in een specifiek deel van het huis is – bijvoorbeeld een kamer op de benedenverdieping - en zij zelf andere ruimtes in de stad kunnen gebruiken om te werken of te vergaderen, dan wordt het een ander verhaal. Dat zegt iets over waar wij grenzen leggen tussen openbaar en privé en over hoe wij samen willen leven in de stad.”

Minder vreemd dan gedacht

Probing wordt ingezet door organisaties die toekomstperspectieven en mogelijk nieuwe samenwerkingsscenario’s willen verkennen. BPD doet mee in het bovengenoemde probingtraject van World Design Forum over wonen en de toekomst van de stad. Jessie Wagenaar, directeur Verkoop en Gebiedsmarketing van BPD, is enthousiast. Toekomstscenario's die verstrekkend en extreem lijken, blijken helemaal niet zo wereldvreemd en controversieel als in eerste instantie wellicht gedacht. Zo werd opvallend mild geoordeeld over de mogelijkheid om bij jongeren op hun achttiende jaar via een chip hun DNA uit te lezen om hen vervolgens in een woonomgeving te plaatsen waar zij iets kunnen toevoegen en waar zij zelf het best tot hun recht komen. Voor Wagenaar zegt het iets over de deeleconomie, namelijk dat die niet alleen draait om het delen van spullen, ook om het delen van een  gemeenschappelijk doel of belang.

Twitter LinkedIn Facebook Mail
Toekomstgerichte oplossingen
Smart Living Environments, wat vraagt dat van de gebiedsontwikkelaar?
Meer weten
Toekomstgerichte oplossingen
Digitaliseren van de woonwijk: 9 conclusies
Meer weten
Toekomstgerichte oplossingen
“Appartementen Binck Kade, Den Haag zijn met slimme ramen heel energie-efficiënt”
Meer weten