Vijf paradoxen van co-creatie

Geen project wordt meer ontwikkeld zonder dat de eindgebruiker er op een of andere manier bij betrokken is. Co-creatie is ook bij BPD niet meer weg te denken. We belichten vijf paradoxale inzichten uit onze co-creatiepraktijk. DOOR: HANS-HUGO SMIT, GEBIEDSMARKETEER BPD ONTWIKKELING

Naar alle artikelen

Twitter LinkedIn Facebook Mail

1. Enthousiast & terughoudend

Het enthousiasme voor co-creatie valt vaak vies tegen. Voor een vrijblijvende informatieavond zijn mensen doorgaans nog wel te porren, maar als er meer betrokkenheid gevraagd wordt, neemt de deelnamebereidheid drastisch af. Weinig mensen willen hun kostbare tijd steken in actief meedenken, meedoen of meebeslissen.

Toch bruisen onze co-creatiesessies doorgaans van energie. De mensen die wél deelnemen, doen dat vol overgave. Ze zijn enthousiast, komen met bruikbare ideeën, waarderen de geboden ruimte in het proces en worden niet zelden ambassadeur van het project. Die kwalitatieve oogst is waardevol en uiteindelijk belangrijker dan het aantal deelnemers.

2. Wantrouwen & waardering

Aanvankelijk heerst er veelal scepsis. "Gaan jullie écht wat met mijn voorstellen doen of is dit voor de bühne?" Dat gevoel is weg te nemen door eerlijk te benoemen dat wij weliswaar geld willen verdienen, maar tegelijk toekomstbestendige leefomgevingen willen creëren, aansluitend bij de behoeften van bewoners. Door bovendien duidelijk aan te geven wat er al vastligt en waar nog ruimte is, worden verwachtingen gemanaged. Ook het begrip voor het vak ontwikkelaar wordt vergroot. Voorinvesteringen, risicomanagement, onderhandelingen; veel mensen laten dat graag aan professionals over en snappen best dat die er wat aan moeten verdienen.

3. Leken & experts

De meeste deelnemers zijn leken in gebiedsontwikkeling en weten weinig van bouwen, de Omgevingswet en grondexploitaties. Tegelijkertijd heeft bijna iedereen een eigen expertise. Een beleidsmedewerker Wmo, thuiszorgmedewerkster, gepensioneerde huisarts, VvE-voorzitter of volkstuinder. Allemaal leveren ze – vanuit hun werk en/of woonsituatie – waardevolle inzichten in wat een gebouw of gebied een prettige leefomgeving maakt.

4. Regisseren & loslaten

Gedegen voorbereiding van een co-creatietraject is noodzakelijk. Doelen, processen, vragen en werkvormen moeten vooraf worden bedacht, evenals de gradatie van co-creatie. Dat is bijvoorbeeld nodig voor het goed kunnen instrueren van deelnemers. Ook helpt het de neuzen één kant op te krijgen. Vervolgens lopen sessies altijd anders dan gepland. Inbreng van deelnemers, voortschrijdend inzicht of simpelweg toeval maken dat vrijwel geen enkele agenda wordt afgewerkt zoals voorbereid. Dat proces moet je kunnen accepteren. Het succes zit hem dus in de combinatie van een strakke voorbereiding én durven loslaten.

5. Zelf doen & uitbesteden

Externe begeleiding van co-creatiesessies is waardevol. Externe professionals brengen aanvullende expertise mee en zijn een neutrale ‘mediator’ tussen BPD en bewoners. Ze verstaan beide kanten en worden – anders dan wijzelf – nooit gezien als slager die zijn eigen vlees keurt.

Externe begeleiding inschakelen is nadrukkelijk wat anders dan co-creatie uitbesteden. In elke sessie (en voorbereiding daarop) zitten heel veel BPD-uren. Actieve betrokkenheid is noodzakelijk voor het echt eigen maken van doelen, processen en klantwensen én voor het kunnen aangaan van relaties met deelnemers. Co-creatie is samenwerken. Dat kun je per definitie niet uitbesteden en dat kun je per definitie niet alleen.

Meer weten over dit thema?

Meld u aan om op de hoogte te blijven via onze digitale nieuwsbrief.

Ja, ik wil op de hoogte blijven

Interessant? Delen! Twitter LinkedIn Facebook Mail
Bewoners centraal
Hoe betrek je bewoners bij gebiedsontwikkeling?
Meer weten
Bewoners centraal
Wonen langs de Zuid-Hollandse kennisas biedt perspectief
Meer weten
Bewoners centraal
Het gereguleerde land krijgt weer de ruimte
Meer weten