Hoe betrek je bewoners bij gebiedsontwikkeling?

Om leefomgevingen te maken waar mensen zich thuis voelen, is het bijna altijd zinvol om bewoners en omwonenden te betrekken bij de gebiedsontwikkeling. Maar hoe geef je hen een stem? En hoeveel invloed is gewenst? DOOR: JESSIE WAGENAAR

Naar alle artikelen

Twitter LinkedIn Facebook Mail

Bij sommige groepen kopers lukt het prima: op basis van een juiste interpretatie van marktonderzoek precies díe woning en leefomgeving realiseren die volledig voldoet aan de wensen van de klant. Kopers van een tweekapper in Waddinxveen die ik ontmoette, spraken hun verbazing uit: hoe was het nu mógelijk dat het huis en de wijk die wij voor hen hadden bedacht precies beantwoordden aan hun wensen? Terwijl we hen daar nooit persoonlijk naar hadden gevraagd…

Mondiger

Dit voorbeeld laat zien dat klantgerichtheid in ons vak niet per se betekent dat de individuele koper invloed heeft gehad op het eindproduct. Steeds vaker is die invloed echter wél gewenst. Consumenten (en dus ook woonconsumenten) zijn minder goed in doelgroepen in te delen dan vroeger. Wooncarrières verlopen tegenwoordig grilliger. Er wordt makkelijker geswitcht tussen koop en huur, en tussen verschillende typen woningen. Wie in hokjes denkt, loopt dan ook het risico de plank mis te slaan.
Net zo belangrijk: we zijn met z’n allen mondiger geworden. We verwachten dat we over allerlei zaken mogen meepraten, zeker als het gaat over zoiets belangrijks als onze woning en woonomgeving. Dat geldt niet alleen voor de toekomstige bewoners. De (terechte) behoefte om invloed uit te oefenen strekt zich uit naar andere groepen, denk bijvoorbeeld aan de omwonenden en ondernemers in het gebied. Niet voor niets heeft participatie dan ook een prominente plek gekregen in de nieuwe Omgevingswet.

Invloed geven kan op verschillende manieren en kent verschillende gradaties. Op zijn minst betrekken we omwonenden en (potentiële) bewoners bij de plannen die we voor een bepaald gebied hebben. Bijzonder nuttig: omwonenden kennen de roots van een gebied vaak veel beter dan wij. Bij participatie gaan we een stap verder. Toekomstige bewoners praten mee in workshops of online over hun toekomstige leefomgeving. Zowel voor ons als gebiedsontwikkelaar als voor de toekomstige bewoners is participatie niet vrijblijvend: bewoners willen hun wensen natuurlijk wel in hun toekomstige wijk weerspiegeld zien en zijn dan ook eerder genegen om een huis te kopen. In de overtreffende trap betekent invloed geven dat kopers mee-ontwerpen (co-creatie) of hun woning zelfs volledig zelfstandig vormgeven (particulier opdrachtgeverschap).

Brug te ver

Bij BPD zijn we ervan overtuigd dat betrokkenheid en participatie plannen vaak beter maken. We zien dat dagelijks in de praktijk. Toekomstige bewoners kunnen ons bijvoorbeeld vertellen hoe ze het gebied willen gebruiken, waar ze elkaar willen ontmoeten en wat daar voor nodig is. Betrokkenheid en participatie passen we daarom toe bij bijna al onze projecten. Dat kan bijvoorbeeld via traditionele bewonersavonden, digitaal (bijvoorbeeld via virtual communities) of placemaking (waarbij geïnteresseerden alvast kunnen proeven en voelen hoe het gebied uiteindelijk wordt en daar feedback op kunnen geven). Kopers zelf hun toekomstige woning laten ontwerpen is in onze visie in veel gevallen een brug te ver: slechts weinigen zijn bereid aan zo’n tijdrovende, kennisintensieve klus te beginnen.

Uitdaging

Wie invloed geeft, kan niet meer alles zelf bepalen. Het betrekken van bewoners bij gebiedsontwikkeling – in welke vorm dan ook – stelt ons voor een interessante uitdaging. Klantgerichtheid vraagt in veel gevallen dat we de stem van omwonenden en toekomstige bewoners laten doorklinken in onze plannen. Tegelijk hebben wij de taak en de verantwoordelijkheid om het gebied vanuit een bredere visie overkoepelende kwaliteiten te geven. Dat is immers ons vak, het vak van gebiedsontwikkeling. De identiteit, de aansluiting op de omliggende gebieden, opgaven op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid: allerlei factoren kunnen hierbij richtinggevend zijn.

Regie

We slagen in onze opdracht als we tegemoet komen aan de wensen van de klant én optimaal onze expertise als gebiedsontwikkelaar kunnen inzetten. Zodat de kwaliteit van een gebied veel meer is dan de optelsom van individuele wensen en belangen. Dat vraagt om het stellen van kaders en het voeren van regie. Kortom, om het bieden van vrijheid binnen grenzen. Invloed geven is dus iets anders dan letterlijk doen wat bewoners en omwonenden willen.

Jessie Wagenaar

Jessie Wagenaar is directeur Verkoop en Gebiedsmarketing en ambassadeur voor het thema Bewoners centraal. "Ons doel: wie in een BPD-wijk woont, wil daar niet meer weg. Elke locatie vraagt om maatwerk, passend bij de steeds grotere diversiteit in de vraag naar woningen. Dankzij ons digitale klantcontact zijn we in staat grote groepen mensen te ondersteunen bij de aankoop van hun woning."

Meer weten over dit thema?

Meld u aan om op de hoogte te blijven via onze digitale nieuwsbrief.

Ja, ik wil op de hoogte blijven

Interessant? Delen! Twitter LinkedIn Facebook Mail
Bewoners centraal
Wonen langs de Zuid-Hollandse kennisas biedt perspectief
Meer weten
Bewoners centraal
Het gereguleerde land krijgt weer de ruimte
Meer weten
Betaalbaarheid
Kwaliteit toevoegen met betaalbare woningen
Meer weten