Duurzaamheid

BPD heeft in bijna drie decennia een grote kennis opgebouwd op het gebied van duurzaamheid en duurzaam ontwikkelen. Onze expertise op dit terrein is voortdurend verbreed en ‘opgeschaald’. De focus op name het milieuvraagstuk is verschoven naar wensen over ruimtelijke kwaliteit, stedenbouw, woonmilieus en programmering.

Duurzame leefomgeving

In onze visie rond duurzaamheid gaat duurzaamheid een flinke stap verder dan het uitdrukken van de energieprestaties van een gebouw in bijvoorbeeld een EPC of een lagere uitstoot van CO2. Voor ons staat duurzaamheid voor het ontwikkelen van gebouwen en gebieden waarin mensen willen wonen, werken en recreëren. Op een manier die goed is voor hen en het milieu. Met een duurzame, levende leefomgeving als resultaat. En met altijd oog voor de wensen en belangen van consumenten en eindgebruikers.

Nieuw Kortenoord, Wageningen

Triple P

Van een duurzame ontwikkeling is naar de overtuiging van BPD sprake wanneer de Triple P benadering – people, planet, profit – wordt verbonden met het begrip ruimtelijke kwaliteit. Hierbij richten we ons op thema’s die enerzijds aansluiten bij de kenmerken van het gebied en de omgeving (belevingswaarde) en anderzijds de gebruikskwaliteit en toekomstwaarde van woningen vergroten.

Wij vinden het belangrijk dat er niet alleen een relatie wordt gelegd tussen duurzaamheid en de ontwikkeling op gebouw- én gebiedsniveau, maar dat ook de financieel-economische aspecten vanaf het begin af aan worden meegenomen. Daarbij worden door ons geen middelen voorgeschreven, maar vooral doelen gesteld. Met als uitgangspunt dat een plan zowel technisch als financieel haalbaar moet zijn.

Instrumentarium

In ons werk staan we niet alleen stil bij het juiste gebruik van materialen, de toepassing van energiezuinige en vaak innovatieve systemen, maar ook bij het duurzaam inrichten van de leefomgeving. Om te komen tot een concrete aanpak van duurzaamheid hanteren we diverse (door ons zelf ontwikkelde) instrumenten.

Zelf ontwikkelde instrumenten

Allereerst de zogeheten Green Score Card. Dit vormt de basis voor overleg en afspraken tussen gemeente en marktpartijen waar het gaat om duurzaamheid. De Green Score Card is bedoeld voor de meer milieukundige c.q. ecologische aspecten van duurzaamheid. Denk aan energie, bodem, water, natuur en landschap.

Daarnaast kennen we de Social Score Card. Hierbij gaat het om de kernwaarden die zijn vastgesteld voor het gebied: duurzaamheid, geborgenheid en trots. De Social Score Card heeft verder betrekking op de identiteit van het gebied en de betrokkenheid en gezondheid van bewoners, bijvoorbeeld door een omgeving te creëren met veel groen die uitnodigt tot spelen en bewegen.

Groene Kreek, Zoetermeer

Een laatste instrument is de door BPD in 2009 geïntroduceerde MRE-benadering. Hiermee zijn we in staat vat te krijgen op de invloeden van milieuthema’s als bodem, water, lucht, geluid en energie op de ontwikkeling (en andersom). De MRE-benadering garandeert een ‘optimale aanwending’ van gebouwen en gebieden; niet alleen milieutechnisch, maar ook juridisch en financieel.

Marktbrede instrumenten

Naast de inzet van de door onszelf ontwikkelde instrumentaria hanteren we ook marktbrede instrumenten die ons helpen om duurzaamheid zo goed toe te passen in ons dagelijkse werk.

BREEAM is een van die instrumenten en een internationaal erkend duurzaamheidskeurmerk. Met deze methodiek is het mogelijk om de duurzaamheid van gebouwen en gebieden integraal te meten en te beoordelen. Zo krijgen we antwoord op de vraag: Hoe duurzaam is dit project nu daadwerkelijk? BREEAM wordt beheerd en ontwikkeld door de Dutch Green Building Council en is vooral een door beleggers en pensioenfondsen veel gevraagd instrument.

Een tweede door BPD gebruikt instrument is de zogenoemde GPR. GPR is een digitaal instrument waarmee ontwerpkeuzes in een vroeg stadium de duurzaamheid van een woongebouw, een kantoorgebouw of een onderwijsgebouw in kaart worden gebracht. Dit gebeurt aan de hand van rapportcijfers voor de thema's energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Met als voornaamste doel duurzaam bouwen meetbaar en bespreekbaar te maken. GPR is vooral in ons overleg met gemeenten een onmisbaar instrument.

Onderzoek

Sinds de introductie van de MRE-benadering en het gebruik van Green Score Card zijn er diverse nieuwe initiatieven ontplooid. Met name in de richting van de consument heeft binnen BPD volop vernieuwing en productontwikkeling plaatsgevonden. Dit is mede ingegeven door onderzoek dat BPD deed naar aanleiding van het Lente-akkoord van 2008 dat vergaande energiebesparing voorschrijft. Denk daarbij aan de 25% reductie in 2011 en de 50% reductie in 2015.

Onder de titel ‘Baat het niet, dan gaat het niet’ bracht BPD in kaart onder welke voorwaarden woonconsumenten bereid zijn extra te investeren in en betalen voor een steeds verdergaande energiebesparing. Inmiddels is ook een internationaal vergelijkend onderzoek ‘Consument & Duurzaamheid’ uitgevoerd in Duitsland, Nederland en Frankrijk – de kernlanden van BPD.

Een andere studie in dit verband is ‘Uitstellen loont’ waarin we ingaan op het nut en de noodzaak om, onder de huidige omstandigheden, nieuwbouwwoningen al dan niet energiezuiniger te bouwen dan vereist door de nationale bouwvoorschriften. Daarbij introduceren we ook het concept van een toekomstvoorbereide woning:

Toekomstvoorbereide woning

Een toekomstvoorbereide woning is een woning met een robuust doch intelligent casco met een goed geïsoleerde schil. Daarbij kan de consument zelf allerlei extra energiebesparende  maatregelen kiezen, plug and play. Dat kan op het moment van aankoop en bij de bouw, maar ook in de jaren na oplevering. Of en wanneer een koper een optie uitoefent is mede afhankelijk van de ontwikkelingen die de energieprijzen doormaken en vooral de eigen wensen van de koper. Voor een ontwikkelaar, bouwer en consument zijn aan een dergelijk casco nauwelijks of geen meerkosten verbonden en het staat toekomstige keuzes niet in de weg.

Toekomstvoorbereide woningen werden door BPD voor het eerst ontwikkeld voor de Groene Kreek in Zoetermeer. Van recente datum is de Mozaïekwijk in het Wageningse Nieuw Kortenoord. Daar werd in het kader van de campagne Groen Licht een extra energiebesparing van maar liefst 60% behaald, voor het gebouwgebonden én huishoudelijk gebruik tezamen. Gemiddeld betalen de huishoudens in deze wijk € 60,- per maand voor hun energierekening. Dat blijkt uit monitoringgegevens over 2014, maar er zijn zelfs huishoudens die per saldo helemaal geen energierekening meer hebben en waarbij je dus kunt spreken van een notaloze woning.

Groene keuzes

De lijn van duurzame productontwikkeling, gecombineerd met informatievoorziening voor kopers, is verder doorgezet. Het heeft onder meer de Groene Kopers Keuzelijst opgeleverd: een lijst waarmee kopers duurzame opties aan de woning kunnen toevoegen. Opties die betrekking hebben op vermindering van het energiegebruik, maar ook bijvoorbeeld op natuur, gezondheid, veiligheid en levensloopbestendigheid. Een tweede voorbeeld is de publiekscampagne ‘Daarom nieuwbouw’, die de voordelen voor de consument van een duurzame en energiezuinige nieuwbouwwoning in beeld brengt.

Ook heeft BPD de Woonlastencalculator ontwikkeld waarmee het effect van een stijging van energieprijzen voor verschillende energieconcepten in kaart wordt gebracht. Deze woonlastencalculator heeft er mede toe bijgedragen dat de kredietverlening voor zeer energiezuinige nieuwbouwwoningen afgelopen jaren meerdere malen is verruimd.

Publicaties

Dat duurzaamheid bij BPD hoog in het vaandel staat, blijkt niet alleen uit de ontwikkeling van uiteenlopende instrumentaria, onze constante aandacht voor vernieuwing en het uitvoeren van onderzoek. Ook geven we regelmatig interviews en lezingen over dit onderwerp en publiceren we artikelen. We doen dat in kranten en tijdschriften, maar ook in ons eigen relatiemagazine NAW waarin diverse keren aandacht is besteed aan duurzaamheid en alles wat daar mee samenhangt. Behalve dat we onze ideeën, visie en aanpak op het gebied van duurzaamheid en duurzaam ontwikkelen uitdragen via lezingen en publicaties, doen we dat ook als docent bij verschillende (beroeps)opleidingen voor de vastgoedmarkt. Concrete voorbeelden daarvan zijn de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling aan de TU Delft en docentschappen bij o.a. de NEPROM ‘Leergang Projectontwikkeling’ en bij de Amsterdam School of Real Estate (ASRE) plus de Masterclass Duurzaam Ontwikkelen.

Onderzoek

  • Consumenten en energiebesparing
    Waarom nemen kopers en eigenaars van woningen wel of geen energiebesparende maatregelen? Consumenten geven op deze vraag heel andere antwoorden dan professionals, zo blijkt uit vergelijkend onderzoek van BPD.

Projecten

Onder het motto ‘practice what you preach’ passen we onze opvattingen en overtuigingen op het terrein van duurzaam ontwikkelen natuurlijk ook toe in de dagelijkse praktijk. Dat heeft geleid tot een breed scala aan voorbeeldprojecten waarin de diverse uitingsvormen en toepassingen van duurzaamheid tot hun recht komen.

Stad van de Zon, Heerhugowaard

Duurzame wijk Nieuw Kortenoord, met SolarCabin

De wijk Nieuw Kortenoord in Wageningen combineert jaren 30 architectuur met veel groen en een zeer energiezuinig verwarmingssysteem dat gebruik maakt van bodemenergie en alleen stroom en dus geen gas verbruikt. Bovendien wekken veel woningen hun eigen groene stroom op met behulp van zonnepanelen. In Nieuw Kortenoord is ook de eerste SolarCabin te vinden, het prototype dat als een van de hoogtepunten op de Dutch Design Week 2016 in Eindhoven stond.

Lees hier meer over deze gasloze wijk.

Sociale duurzaamheid

Wat begon met een idee van een groep ouders is werkelijkheid geworden. Hun kinderen kunnen ondanks een beperking nu zelfstandig wonen in Het Waal. BPD realiseerde de nieuwe woonlocatie in Emmen samen met woningcorporatie Domesta en zorgorganisatie Baalderborg Groep. 

Hier lees je alles over deze bijzondere woonvorm.

Kijk ook op